Artvin Aşağı Maden Köyü Hod

Köy Bilgileri (1)

Resimler (57)

Anılar (2)

Mesaj Tahtası

Video (2)

Üyeler (52)

Köy Haritası

Aslında Hod adının tam olarak nereden geldiğini bilmek Hodun kuruluşu ve tarihine ilişkin önemli bir kaynak olabilirdi. Ancak bu konuda herhangi bir araştırma yapılmış ya da bir sonuç elde edilmiş değil.
 Hod sözcüğünün anlamları üzerine durarak, geçmişi üzerine bir ipucu oluşabilir belki. Hod sözcüğü değişik dillerinde değişik anlamlara gelmektedir. İbranicede isim olarak »görkem«, eylem olarak hem »itiraf etmek« hem de »teşekkür etmek« anlamına gelir. Arapçada, 1. Kendi, aslı, asıl, 2. Baş zırhı, miğfer demek. Dede Korkut ve Yunus Emre de »hod« sözcüğünü Arapçadaki gibi »kendi« anlamında kullanmaktadırlar. Osmanlı döneminde, bugünkü gibi aşağı ve yukarı olarak iki yerleşim yeri biçiminde tanımlanmış.
 Hod-ı Süfla (Aşağı Hod) ve Hod-ı Ulya (Yukarı Hod) olarak kullanılmış. Osmanlı kayıtlarındaki resmi adı da böyle. Ancak bu Arapça temelli sözcüklerin ne zamandan beri kullanıldığı konusunda herhangi bir bilgi yok. Güney Kafkasya, Batum yöresi ve Doğu Anadolu, Halife Osman döneminde (646) Arapların istilasına uğradı. Bölgenin İslamiyeti kabul etmesi bu dönemden sonradır.
 Hodun hangi boyutta bu istilalardan etkilendiği ya da dışında kaldığına ilişkin bir kaynak bulunmamasına karşın genelde bölgeden ayrı düşünmesi pek olası görünmemekte. Kuzeydoğu Anadolunun tarihi itibariyle bu bölgede Türk, Ermeni ve Gürcülerin içiçe yaşadığı düşünüldüğünde tipik bir Güney Kafkasya özelliğinden sözedilebilir. Kültürel yapısı da genelde bu özellikleri barındırmaktadır.
 Yer ve yerleşim adları ise Gürcüce, Ermenice, Türkçe ve Rusça sözcüklerden oluşmakta ya da bunları çağrıştırmaktadır. Yöre insanına bakınca çok değişik tipler bulunmakta. Ama en önemli yanı, tarihinde hiçbir kan davası ve cinayet olmamasıdır.
 Bu boyutuyla bakıldığında birilerinin değişik yerlerden gelip sürekli bir sığınma noktası olarak burayı mekan edindikleri biçiminde yorumlanabilir. Bundan dolayı da kimsenin, geçmişe bağlı bir düşmanlığı bulunmaması açıklaması üzerine durulabilir. Bir bakıma sözcüğün Arapçadaki ikinci anlamı olan »miğfer« ile örtüşmektedir. Öte yandan İbranicedeki »görkem« kavramı da Hodun coğrafi yapısına çok uymaktadır. Ancak bunların gerçekliği konusunda herhangi bir veri bulunmadığı için bunların tümü bir yorumdan öte algılanmamalıdır.
 Ayrıca Kuzeydoğu Anadolu ve Kafkasyada anlatılan Köroğlu hikayelerinde »Hodgarlar« adlı bir topluluktan sözedilmektedir. Anlatılarda geçen bu yerde hem maden çıkmakta, hem de iyi demirci ustaları bulanmaktadır.
 Köroğlunun en güvenilir arkadaşlarından biri olan Deli Hasan ve Demircioğlunun Hodgarlardan olduğu geçmektedir. Bunun bir isim benzerliği olup olmadığı ya da Hod ile ne denli ilişkisi olduğu belirsizdir. Bütün bu yorumların dışında folklor araştırmacısı Orhan Bahçıvanın Hoda ilişkin yorumları ise şöyle: »Yöreye ilk gelen İskitler yedi dağ üstüne yerleşerek yedi büyük yerleşim bölgesi oluşturmuşlar.
 Bu bölgelere yedi gezegenin adlarını vermişler. Gökbiliminden esinlenen bu insanlar, bu bölgeyi, Merkür gezegenin diğer bir adı olan Hod olarak anmışlar. Bu bölgede zengin maden cevherlerinin bulunması ve yörenin coğrafi bakımından birçok yerde bakır renginde olmasından dolayı Merkürün rengiyle eş anlama gelen hod adı verilmiştir. İkinci söylenceye göre, yöreye yerleşen İskitlerin bir kolu kırk değirmenleri kurarak bu bölgede değirmencilik yapmaya başlamışlar. Hod ise değirmende alınan bedelin adıdır.
 Hodgar olarak da anılan bu yöre Hod Ambarı ya da Hod Deposu olarak bilinirmiş. Ambarların sahibinin oturduğu yerin adı Hodgara olarak bilinirmiş. Hod bölgesi »Ferhad ile Şirin« öyküsünün doğduğu bir bölge olarak da bilinir. Ferhadin yurdu olarak da tanınan bu yöreye Ferhad adından esinlenerek fer-had adı bölünerek had ekinin hod ekine dönüşümüdür diyenler de bulunmaktadır.
 Ancak bu oldukça zayıf bir olasılık olarak düşünülebilir. Bir diğer söylence ise, Koçgarların yurdu olarak anılırmış. Yöreye yerleşen İskitler büyükbaş hayvan besleme olanağı bulmayınca küçük baş hayvan beslemeye başlamışlar. Giderek bu işin ticaretini yapmışlar, Kınalı koçların yetiştiği ve koç güreşlerinin yapıldığı bir bölge olarak tanınmaya başlamış Koç ambarı Koçgar olarak sözcük günümüze kısaltılmış ve yazım değişimiyle Hod olarak gelmiştir. Asyadan geldikleri söylenen İskitlerin madenci kolu bu bölgeye yerleşmiş. Bu bölgede bakır, demir, altın madenlerini işletmeye başlamışlar. Maden deposu ya da maden ambarı adıyla tanımıştır.
Hodgar adı giderek kısa söylev ile Hod biçimine dönüşmüştür. Osmanlılarda bölgeyi ele geçirdikleri zaman, Hod-ı Süfla (Aşağı Hod) ve Hod-ı Ulya (Yukarı Hod) bölgesi olarak adlandırmış. Günümüzde ise Aşağı Maden ve Yukarı Maden olarak adlandırılmıştır.

Aşağı Maden köyü İhtiyar Heyeti: Gökhan Özkan, Osman Altun, Hakan Polat, Mehmet Erdağ

---

Aşağı Maden Köyü'nden Haber ve Duyuru

Aşağı Maden Köyü Anı Sayfası (2 Anı var)

Aşağı Maden Köyü Bilgileri (1 Bilgi)