Artvin Köşe Yazıları

Anasayfa » Artvin Yazılar »Çoruh Enerji PlanI

»No 7 Çoruh Enerji Planı ve Alternatifleri

Yorum yazabilmek için lütfen giriş yapınız.

Paylaş

No: 7
Mazlumun fikri
neyse, zikri de o’dur

Dünyanın en önemli enerji planı diye takdim edilen ÇORUH ENERJİ PLANI’na yakından bakınca neler görülüyor?

Doğru ve güzel olanı bilmezseniz, cahiller, gafiller, akılsızlar, korkaklar ve öbürleri; yaptıklarını size ‘Dünyanın en iyisidir.’ diye sunarlar; siz de önünüze konandan başkasını bilmiyorsanız; eğitip yeminle diploma verdiğiniz, ünvan ve makam verip maişetini temin ettiklerinizin her dediğine inanırsınız. Ülkenizin yönetimini emanet ettikleriniz de bu kişilerin önlerine koyduklarını, refahın, kalkınmanın, bu arada kendi ikballerinin, en güvenilir plan ve projeleri diye takdim ederler; siz de bu akortlu koronun söylediklerini kendinizin ve evlatlarınızın geleceği, geçiminizin en iyi sağlayıcısı olarak olarak algılarsınız. Burada pek şaşılacak bir şey yoktur. İnandıran, inanmak isteyenin beklentilerini takdim etmektedir. Bu ikiliye bir de yurtseverliği(!) kimseye bırakmayan iş(!) adamları katılmışsa ortalık, kalkınma, mutlu gelecek, refah marşlarıyla, şarkılarıyla inler; siz de götürüldüğünüz yeri bilmeden koronun sesine uyar, oynarsınız. Onların hizmetinde olmayı, geçiminizin tek çaresi olarak görürsünüz. Hatta bu iş size bir lütuf diye de sunulur; farkında olmazsınız.
Böyle bir durumdan kurtulmanın yolu, doğru ve güzel olanı size sunulanla karşılaştırmaktır. Ülkeye en yararlı olan enerji planını tanımak ve onun yarattığı ekonomik, sosyal ve siyasal sonuçları, pazarlanan planın yarattığı ve yaratacağı sonuçlarla karşılaştırmak gerekir. Yapılanın hangi amaçlarla yapıldığını, anlamanın başka bir yolu yoktur.
Bu yazımda, çevre ve diğer kayıplar hariç 53 milyar Dolardan fazlaya mal olacak olan bu planı, Ç.E.P.’i( Çoruh Enerji Planını) biraz daha yakından tanıtmaya çalışacağım. Bunu yaparken yine, malum kitabın 4. bölümündeki bir karşılaştırma tablosunu önünüze koyacağım. Böyle bir maliyete ulaşan bu planın, yarattığı ekonomik yıkımı ve onun karanlığını; çevre değerlerinin yok oluşunu; yine ülkemizde DSİ den ayrılan ve/veya aynı anlayıştakı kafalardan çıkan projelerle donatılması hali ile karşılaştıracağım.
Bu karşılaştırmada kullandığım projelerin, meslek haysiyetini yüreğinde yaşatan; hür vicdan, hür fikir ve irfan sahibi; akıl ve ahlak’ın yolunu hayatının düsturu seçmiş yurtsever mühendislerin fikir ürünleri olmadığını da belirtmeliyim.
Ettiği yeminine sadık mühendislerin yapacağı plan ve projelerin, bu mukayesede kullandığım projelerle bir yakınlığının olmadığını tekrar tekrar vurgulamak isterim. Mukayesede bu projeleri kullanmaktaki amacım, ÇORUH ENERJİ PLANIN’ını, aynı akıl ve ahlâk sahibi kafaların ürünleriyle karşılaştırarak Çoruh’un başına gelenleri, insanlarımızın akıl terazilerine koymaktır. Bunu yaparken hedef kitlem, öncelikle bu planı yapanlardır.
Karşılaştırmada kullandığım projeleri onayladığım, tasvip ettiğim şeklinde algılanmamasını özellikle vurgulamak isterim. Gerçek öğrenilince, görülecektir: Çoruh Enerji Planını bu ülkeye bayındırlık eseri diyen sunan, bu planın hizmetinde olmayı kendine iftihar vesilesi sayan kafalardan, ülke yayarına, hayırlı plan ve projelerin çıkamayacağını göreceksiniz. O kafalardan çıkan ürünlere endişesiz ve saygıyla bakmanın mümkün olmayacağını da göreceksiniz.
“ 10,45 milyar KWh enerji üretmek amacıyla yapıldı.” diye millete sunulan Çoruh Enerji Planının, ekonomik göstergelerini ve ortaya çıkardığı sonuçları; aynı miktarda elektriğin, yine aynı kafalardan çıkan projelerle üretilmek istenmesi halinde ortaya çıkacak sonuçlarla karşılaştıracağım. Planı karşılaştırdığım projelerin yurtsever, ülkesine hizmeti şiar edinmiş mühendislerin kafasından çıkmadıklarını tekraren hatırlatırım. Yurtsever kafalardan, vicdanının emrindeki beyinlerden çıkan projelerle karşılaştırmanın sonuçlarının nasıl olacağını, siz düşünen aydınlara bırakıyorum.
Karşılaştırmada kullandığım santrallarla ilgili değerler, ülkemizde DSİ ve oradan emekli olmuş ve aynı anlayışla planlanmış HES’lerin Türkiye ortalamasıdır. Bu HES’lerin hiç biri, kitapta bahsedilen “Yamaç Santralı” anlayışıyla projelendirilmemiştir.
Konuyu daha yakından öğrenmek isteyenler, mahut ve meşum(!) kitabın 3. ve 4. bölümlerini okumalıdırlar. Buraya alınanlar sonuçlardır. Bu sonuçlara nasıl ulaşıldığını hangi şartların kabul edildiğini, gerçeklerden plan lehine nasıl uzaklaşıldığını göreceklerdir.
Yamaç Santralı anlayışıyla projelendirilecek santralların ekonomik göstergeleri, mutlaka, burada kullanılan santrallardan daha olumlu tarafta kalacaktır. Ayrıca, Yamaç Santrallarının çevreye saygısı en üst düzeyde olduğu gibi su alınan vadideki yaşama karşılanamaz zarar verecek miktarda su almazlar. Çünkü, yamaç santralı olmanın en önemli şartı çevreye verilecek zararın mutlaka fazlasıyla karşılanır olmasıdır.
Yamaç Santralları, sadece elektrik üretmek için değil, yamaçlarda yeni yaşam sahaları açmak, başka faydalar yaratmak için planlanır projelendirilirler. Enerji üretimi için hedefledikleri sular, daha çok etrafa zarar verenlerdir, su alınan vadide yaşamı olumsuz etkileyecek sular bu santralların kullanacağı sular değildir. Suların zarar veren enerjilerini faydaya çeviren santrallardır, bunun için planlanırlar. Mukayesede kullanılan ‘su bekletme haznesiz’ santralların yamaç santralıyla benzerliği sistemleridir, anlayışlarının ve proje amaçlarının yamaç santrallarıyla bir yakınlığı yoktur. Fiziki yapı olarak onlara benzerler. Burada kullanılmalarındaki esas amaç, Çoruh Enerji Planını üreten kafalardan çıkmış olmalarıdır; onun için bu planla karşılaştırılmaları, planın hangi amaçla yapıldığının anlaşılmasını kolaylaştırmak içindir.

6.3- Her iki seçeneğin havza planlamasında uygulanması halinde ortaya çıkan bazı neticelerin karşılaştıralım: Bu tabloları biraz dikkatlice incelerseniz, Dünyanın en önemli enerji(!) planının iç yüzünü biraz anlamış olacaksınız. Buyurun beraber karşılaştıralım, Çoruh Enerji Planıyla aynı kafalardan çıkan HES’lerle, Planın hangi amaçla yapıldığını anlamaya çalışalım.

Ekonomik göstergeler bakımından karşılaştırılması: Tablo : 1
Sır
No
Ekonomik gösterge adı:
Birim    Çoruh
enerji
planı.    Su toplama. Haznesiz HES ler.
Düşünceler:
Planda
1    Birim enerji maliyeti :    cent/KWh    59,03      6,15 (4,5)    10-12 misli pahalı
2    Bir. kurulu güç maliyeti    USD/KW    15 452     1 420     11 misli pahalı
3    Bir.enerji için yatırım:    USD/KWh    4,89     0,33     15 misli pahalı
4    Performans:Birim kurulu gücün yıllık ürettiği enerji veya çalışma saatı:    KWh/KW=
Saat(%..)    3 157
(% 36)     4 330
( % 50)
% 27 daha az.
5     Enerjiye kavuşma:    En erken      8      1    7 sene daha geç
6    Havzada 3420 MW kur. güc tesis süresi:
Sene
50-60
5-7
50 sene sonra
7    3420 MW Kurulu gücün tesis maliyeti:    Milyon
USD
53 000
4 900
11 misli daha çok
8    10 807 GWh enerji için yapılması gerek. yatırım    Milyon
USD
53 000
3 570
15 misli daha fazla
9    Yatırımın Yıllık%12 den finansal gideri:     Milyon
USD
6 360
428
15 misli fazla gider
10    Yatırımın kendini geri ödeme süresi:
Sene    Hiçbir
Zaman.
6-8 sene    Kendini ödeyemez,
Devamlı artan borç.
11    Ucuz elektriğe kavuşma zamanı:
Sene     Asla müm- kün değil.    6-8
yıl sonra    Devamlı artan elektrik fiatı
12    Havza potans.den yararlanma
oran
% 45    Tahminen
% 65-70    Havzadan daha çok yararlanma
13    Arz güvenliği açısından durum:        Arıza halinde ülke kilenecek    Ülke etki-
lenmeyecek.

Doğacak yararlar ve olumsuzluklar açısından karşılaştırılması: tablo 2
Sı.
No:    Karşılaştırma konusu:    Çoruh enerji planında:    Yamaç veya dere Sant.ıyla
Yapılacak planda:

1
Ülke sanayiine etkisi:    Ağırlıklı olarak dışardan alınan elektromekanik aksam.Ülke sanayısına Katkı yok    Tümüne yakını yerli sanayi ürünü Elektromek.aksam
Olumlu etki
2    Elektromek aksam temininde rekabet ortamı:    Tesislerde büyük ünite, dolayısıyla rekabet yok.
Fahiş fiyat    Küçük tesisler dolayısıyla imalatta rekabet ortamı var,Makul fiyat.
3    Finans örgütlenmesi:    Tümünün dış kaynaklardan temin edilmesi istenen ve mecbur bırakılan bir plan     Havzadan ve yurt içinden ihtiyaç duyulması halinde,
denetimli dış kaynak.

4    Kendi kendini kaynaklandırma imkanı:    Başlangıçtan sonuna kadar dış kaynak teminine mecburiyet.    Küçük tesislerle başlanması halinde,kendi kendini kaynaklandıran bir plan
5    Modern kalkınma anlayışına yaklaşım:    Tek elde toplanmış büyük birimler, işsiz bırakılan geniş çevre    Yaygın ve küçük tesisler
Her tarafa dağıtılmış iş imkanı.
6    Çevreyle uyum    Çevreyi yok eden büyük tesisl.    Çev. Ezme.,yaygın küçük tesisl.
7    Havzaya dönüş veya Havzadan göç olgusu    50-55 kişinin havzadan göçmesini sağlıyor.    En az, 30 bin kişinin havzaya dönüşünü sağlıyor.
8    İstihdamın yaygınlığı    İstihdam, tek büyük tesislerde, dışarıdan destekli.    Yaygın ve küçük tesislerde
Havza insanına çalışma hayatı.
9    Sahiplenme duygusu    Sahiplenme duygusunu yok eden” başkasının tesisi” anlayışı    Sahiplenme duygusunun gelişmesi “ bizim tesisimiz” anlayışı
10    Yapım,işletme ve bakımda havzadan yararlanma:    Daha çok,dış kaynaklı iş makinalarıyla, ve dışardan gelenlerle yapım ve işletim.    Daha çok, yerli yapım iş makinası ve havza insanı emeğinin yapım ve işletime katılımı.
11    Çoruh tipi tarım alanlarının durumu    Mevcut tarım alanlarının en kıymetli bölümleri yok oluyor    Çoruh tipi tarım alanları en az 3-5 misli artıyor.
12    Endemik Kültür bitkileri    Çoruh havzasının 3 ad. endemik kültür bitkisinin yaşam sahaları yok ol.    Bu bitkilerin yaşam sahaları 3-5 misli artıyor.
13    Endemik doğal bitki kaybı,varlık durumu:     Endemik bitki ve bitki varlığı kayıpları oluyor.    Endemik bitki ve varlığında büyük artışlar oluyor.
14    Havza vahşi hayvan varlığında durum:    Doğal hayvan ırklarında ve varlıklarında kayıplar    Doğal hayvan ırklarında ve varlıklarında artış imkanı
16    Havzanın fiziki kültürel varlıkları:    Özellikle havzaya ait tarım ve yapı kültürü varlıkları yok oluyor.    Havzaya ait, tarım ve yapı kültürü varlıkları korunuyor ve gelişmesi sağlanıyor.
17     Tarihi ve dini yapılarda durum.    Bir kısmı sular altında kalıyor, bir kısmına ulaşım zorlaşıyor.
    Mevcut durum korunduğu gibi, bakım onarım imkanları artıyor.
18    Yaşayan turizme etkisi:    Var olan turizm hayatı büyük darbeler yiyor. Rafting park. yok oluyor, Traking sah.varış yolları ortadan kalkıyor.    Yaşayan turizme katkı büyük oluyor.
19    Yeni turizm destinasyonlarına etki:    Kış,turizmi ve detoks turizm sahalarına ulaşım yok oluyor.    Turizmin bu yeni imkanlarına var olan destek güç buluyor.
20    Havzanın sosyal ve kültürel varlığına etki:    Binlerce yıldan beri havza insanının var edip yaşattığı kültürel değerler yok oluyor.    Var olan kültürel değerlerin yaşatılması imkanları güç kazanıyor.

21    Havza insanının psikolojik durumu:    Göçenlerde yeni yaşama uyum zorlukları, geride kalanlarda yanlızlık duygularının olumsuzluğu.     Bu olumsuzluklar tersine bir durumla kendilerini daha mutlu hisseden insanlar.
22    Kamusal arazi ve yer altı varlıklarında durum:    180 km2 lik kamu arazileri ve üzerindeki varlıklar yok oluyor. Yeraltı zenginliklerine ulaşım zorlaşıyor.     Böyle bir kayıp ve zorluk yok.

Umarım, Dünyanın en önemli enerji(!) planının bayındırlık(!) yüzü anlaşılmıştır.
Bu tabloların, Artvin’imizin, Ülkemizin, DSİ de çalışanlar başta olmak üzere, bütün mühendisleri tarafından tekrar tekrar incelenmesini istiyorum. Çünkü, böyle planların hayata geçirilmesinin ortamını yaratan, duyarsız, sorumsuz, evlatlarının ve ülkesinin geleceğini umursamayanlardır ve başta onlar gelir. Bu ülkenin varlıkları onların aklına ahlakına ve vicdanına emanet edilmiştir; Özellikle, Ankara’mızda ekmeklerini kazanalaların yani çöreklenenlerin. En önde sorumlular onlardır.

İlgili ve sorumlulara söyleyeceğim hep “ Almayın Mazlumun “AAAHH’”ını olacaktır.
İlgilenenlere selamlarımı sorumluluk duyanlara saygılarımı sunarım.

Yurttaş Mazlum Çoruh.
mazlumcoruh@gmail.com

« Önceki Sonraki »