Artvin Köşe Yazıları
Anasayfa »
Artvin Yazılar »Çoruh Enerji PlanI»Mazlumun Fikri... No: 9
No: 9
Mazlumun fikri
neyse, zikri de o’dur
ÇORUH ENERJİ PLANI ülkeye refah ve mutluluk getirmek için mi yapılmıştır?
Önceki yazımda, bu planın elektriği kaça mal etmesi gerektiğinden hareketle; ürettiğinin maliyetine bakınca, planın ne planı olabileceğine dair uluslararsı bir bir akıl kantarına koymuş tartmıştık. Ama maalesef kantarın tarma sınırlarının dışına çıkmıştı.
Uluslararsı anlayış diyordu ki: “Bir plan veya proje, hedeflediği ürünü, piyasada var olan fiyatın %50 sinden fazlaya, %100 kadar ve daha fazlaya mal ediyorsa burada bir ihanetin varlığına hükmedilir.” Bu tanımlama, %100 den fazlasına eşik koyamamış, yeterli bir tanımlama değil; veya, ‘%100 üstündekilere plan veya proje denilemez’ demeye getirmiş. Bendeniz, bu tanımlamanın, islam dışı ülkeler tarafından yapıldığını, müslüman bir ülkede bu eşiğin çok daha aşağılara çekilmesi gerektiğini eklemiştim. Bu durumda, bu planın ne planı olabileceğini sormuştum.
Yapılan kısıtlı hesaplara göre, çevre ve diğer kayıplar, yükümlülükler hariç, planın ürettiği birim enerji maliyetinin en azından 60 cent olacağı bulunmuştu. Yaşayan piyasa fiyatı 6 cent , maliyet ise bu rakamın çok çok uzağında olduğu için bu planın, o tanımın hedeflediği plan ve projelerin içinde olamayacağını söylemiştim. Tanımın kapsamına giremeyeceğini anlatmaya çalışmıştım.
Bu yazıma, yine bizi en çok ilgilendiren yüzüne, bir başka açıdan bakarak ne planı olabileceğini çözmeye çalışacağım. Mahut ve meşum(!) kitabın 111. sayfasındaki tablonun birinci satırı ve beşinci sütünündaki rakamları önümüze alalım. Orada, KWh başına 6,15 ve parantez içinde de 4,5 cent yazılıdır. Bu rakamlardan büyüğü, bu planı karşılaştırdığımız, DSİ ve DSİ den emekli mühendislerin yaptığı projelerin ürün maliyetlerinin ortalamasını, küçüğü(4,5 cent) ise çoğunlukla DSİ den emekli olmuş mühendislerin özel sektör için yapmış oldukları projelerin birim ürün maliyetlerini gösteriyor. Özel sektör, bu ürün maliyetinin üzerine çıkmak istemez; zira, yatırımın geriye dönüşü uzar. Geriye dönüş 5-6 seneyi geçtimi bizim yatırımcının suratı asılır.
Konumuza devam edelim: Yandaki sütünda ÇORUH ENERJİ PLANI’nın ürün maliyeti var; 59 cent. Dünyanın en önemli enerji(!) planının ürün maliyeti, o planın altına imza atanlarla, yine onların rahley-i tedrisinden geçenlerin yaptığı projelerin ürün maliyetlerininin 10 misli. Şimdi akıl ve izan sahibi olan siz değerli aydına soruyorum: Beklenen maliyet, piyasa maliyetinin on misli olursa o plan ve projeleri yapanlara ne demek gerekir? Bu plan ve projelerin adını siz koyun. Bu planı yapanlarla, öteki projeleri yapanlar aynı okulun sıralarından geçmişlerse siz bu plana ne planı dersiniz? Ben, 5 yıldır bir isim bulamadım. Siz biraz gayret sarfedip bu plana uluslararası kabul görecek bir tanımlama yapınız. Eğer uygun bir ad bulursanız bana bana bildiriniz ki ben aklımı daha faydalı işlere kullanayım.
Evet; bir plan veya proje, hedeflediği ürünü, %50 den %100 kadar daha pahalıya mal ediyorsa, o plan veya projenin “ihanet” için yapıldığına hükmediliyorsa; %1000 daha pahalı üreten plan veya projeye ne ad verilebilir? Ad bulan olursa; beri gelsin.
Ürün fiyatıyla yeter uğraştık. Bu karanlık planın başka yerlerine de fener tutalım bakalım neler var:
Tabloyu açmışken devam ediyoruz: Birim enerji maliyetini yaratan alt göstergeler ne diyor?
1- Birim kurulu güç maliyeti: Bu planda 15 452 USD; DSİ nin başka projelerinde ve özel sektör ortalaması 1 420 USD; 11 misli pahalı bir kurulum maliyeti.
2- Birim enerji için yatırım: Planda 489 cent, karşılaştırılan projelerde 33 cent. 15 misli pahalı.
3- Performans: Bu planda birim kurulu güç senede, 3157 KWh enerji üretiyor, karşılaştırdıklarımızda 4 330 KWh. Yanı barajlı santrallar %27 daha düşük. Tanrım! Aklımı koru. Barajlılarda bu rakamın 7000 nin üstünde olması beklenir.
4- En erken enerjiye kavuşma: Bu planın en küçük barajlı tesislerinden olan Muratlı 8. senede elektrik üretir hale geldi; halbuki, karşılaştıdığımız santrallarda bu 8 aya kadar inebiliyor. Bu planı savunanlarise elektriğe erken kavuşacağımızı söylüyorlar.
5- Aynı miktarda kurulu güç için tesis müddeti: Planda bu gidişle, 50-60 sene, karşılaştırdıklarımızda en çok 7-8 sene. 7-8 misli gecikme.
6- 3420 MW kuru güç için maliyet: Planda minimum 53 milyar USD, karşılaştırdıklarımızda 4,9 milyar USD: 11 misli pahalı
7- 10,45 veya 10,8 GWh enerji üretmek için yatırım: planda 53 milyar USD,
karşılaştırdıklarımızda 3,57 milyar USD.
8- Yatırımın yıllık %12 den faizi: Planın 6 milyar USD; karşılaştırdıklarımızda 0,4 milyar
USD.
Dünyanın en önemli enerji(!) planı’nın daha neleri mi var? İzleyin…
9- Bu planın kendini ödeme imkân ve ihtimali yoktur; karşılaştırdıklarımızda bu süre ortalama 6-8 senedir.
10- Bu plan hiçbir zaman ucuz elektrik üretemeyecektir; karşılaştırdıklarımızda 6-8 sene sonra bu imkân vardır; çünkü, yatırım kendini ödemiştir.
11- Bu plan havza potansiyelinin %45 ini kullanabiliyor; karşılaştırdığımız projelerle bu oran % 70 lere çıkabilir.
12- Bu planın arz güvenliği karşılaştırdığımız projelerden daha düşüktür.
Bu konuları bu günlük bu kadarla bırakıyorum. Devamı, 35 kısmın tekmili, gelecek sayıda.
Akıl sahibi olan herkese soruyorum: Böyle bir plan, bayındırlık eseri olabilir mi? Buna kim inanır? Niçin böyle bir planın uygulanmasında ısrar edilir? Ülkeyi borca batırmak, edilgen, boyun eğer bir ülke yaratmak; enerjiyi sınırsız pahalılandırmak, rekabet edemez hale getirmek; elektrik üretimini geciktirmek; ülke imkânlarını kendi felaketine harcamak; Ülkenin potansiyellerini çar çur etmek için mi? Evet diyorsanız doğrudur; ama, yetmez!
Ey akıl sahipleri! Bu planın hesabını, sularımızı emanet ettiklerimizden sormanızın önündeki engel nedir? Hesap sormak, sadece benim görevim mi? Istanbul 04/05/2011
Mazlumun”AAAHI” ını alanların geleceği karanlıktır. Elbetteki evlatlarımızın da.
İlgilenenlere selamlarımı, sorumluluk duyup hesap soranlara saygılarımı sunarım.
Yurttaş Mazlum ÇORUH
mazlumcoruh@gmail.com
Yazar :Mazlum Çoruh Yayım Tarihi :7 Tem 2011 PrşOkunma :578
Son Yorum Yapılan Köşe Yazıları
Yazar Hakkında
Yeni Üye Kaydı
Giriş Yardımı
Sayfa Başı