Artvin Köşe Yazıları
Anasayfa »
Artvin Yazılar »Yöresel»Artvin Özelinde Yol Yapım Önerisi
ASFALT MI, BETON YOL MU?..
Artvin coğrafyası özellinde; Doğu Karadeniz kırsalında yol yapımındaki teknolojik öneri:
Işık hızına erişip,Kuantum çağına gelmeden, yani şu yaşamaya başladığımız ‘ Bilişim Çağı’ bitmeden;torunlarımızın torunlarının torunları bir gün çıkıp: “ Eski zaman insanları, bir yerden bir yere ulaşmak için Litosferi(Kara) ve Hidrosferi(Denizler) kullanırlardı. Üzerinde gezdirdikleri Metal karışımı kapalı objelerle, zehirli gazlar yayarak Karaları ve Denizleri, yani yaşam bölgesi Biyosferi kirletirlerdi. Atmosferden de faydalanırlar idi, fakat oradaki iletişim için gerekli Potansiyel Enerjiyi bulgulayamadıklarından bir takım objeler uçururlardı...Özellikle karadaki Ulaşım hatları çok ilkeldi. Yerleri kazıyıp, dağları delerek üzerinde gezdirecekleri metal kutulara yer açar; Doğayı ve doğanı(İnsanı) yok ederlerdi….”
Bilim kurgusal ve ilkel bu fantazyamı zaman-zaman bazı yazılarımda kullanarak; Çok bilmiş, ama çok yitmişlerin dediği gibi düz mantık v. b kurgularımla bir şeyler anlatmaya çalışırım. Evet; gelişmiş ülkeler günümüzde bile ulaşım konusunda benim Fantazyama yaklaşmışken, ülkemiz sorumluları, Batının dayattığı Karayolu adına doğayı yok etmeye devam ediyor. Salt Doğaya değil Doğana da da zarar veriyor. Örneğin Viyadük geçişli Kuşaklama yöntemi ile yapmamız gereken Sahil yollarını sıfırından geçirerek kıyılarımızın milyonlarca yılda Doğaya ve Doğana kazandırdığı Koyları ve Falezleri Yüksek maliyet bahanesiyle yok edebilmekte.. Bunun yanı sıra Aynı mantıkla Beton Yol yerine, yine Karayolu gibi Batının kazanç metası ‘Petrole’ dayalı Mühendislik proje ve uygulamalarından soyut “Duble yol” ve Asfalt tercihi ve de üzerindeki Mıcır ile Yine Doğaya ve Doğana zarar verebilmekteler…..
Beton; halk arasında; Güvenirlik, dayanım ve gücün ifadesi olarak kullanılmaktadır. Örneğin; ‘Beton Asfalt’ diyerek “Beton gibi sağlam” imaji verilmeye çalışılması gibi….Kaba bir malzeme olarak algılanmamalıdır. Estetize edildiğinde sanatın ve güzelliğin de bir ifadesi olabilmektedir.
İlkçağ İnşaatçılarının geleneğinden doğmuş olan Beton; Çimento, kum, çakıl, suyun ve günümüzdeki Katkı maddelerinin oransal olarak karılmasıyla elde edilir. Katılaştığında tam bir yapay taş haline gelebi-
len Beton, modern İnşaat teknolojisinin temel bileşeni olarak xx. yy mimarisinin en üstün gerecidir de.
Betonun dayanıklı bir malzeme olduğunu söyledik, fakat yalın halde asla Çekme veya kesme kuvvetlerine karşı dayanıklı değildir. Yalın halde
sıkıştırma kuvvetlerine karşı (korkunç) dayanıklıdır. Bu özelliği ile hayli ekonomiktir.Takviye malzemeler(Demir armatürler-Özel çimento, katkı maddeleri ve elyaf türleri cam, plastik maddeler veya carbon ) ile beslenmesi ve yeni tekniklerin yardımıyla; Kesme ve çekmeye dayanıklı Betonarme ve öngerilimli betonların bulunuşu ile Beton daha güçlü ve yüksek performanslı bir yapı elemanı haline getirilmiştir. Ekonomik ve dayanımlı olmasının yanında diğer üstünlükleri ise; Her ortamda rahatlıkla kullanılabilmesi, Atmosferik etkenlere ve ateşe karşı dayanıklı olmasıdır. Betonun temel bileşeni Çimentodur. Bağlayıcı özelliğe sahip bu yapı malzemesinin 20’ye yakın çeşidi vardır. En az Beton kadar dayanım özelliğine sahip Çimento üretimde Dünya’da ilk on arasında yer aldığımızı ve özelliği nedeniyle de günümüz teknolojisi çimentodan(Daha az enerji tükettiği için) alüminyum yaylar üretilmeye çalışıldığını vurgulamak isterim.
Salt binalar değil, diğer Mühendislik yapıları Baraj, köprü ve viyadüklerin yapıldığı bu üstün yapı elemanı Beton ile niçin YOL yapılmaz ve yaygınlaştırılmaz?! . .Birilerinin işine mi gelmiyor!?
Demiryolcuyum….. Bitirme dizaynım olmasına karşınpolitikalarına öteden beri karşı çıktım. Ama bugün gelinen noktada; Karayolu yapım tekniğinin verdiği ulusal ölçekteki zararın azaltılması politikalarının geliştirilmesi gerektiğine inananlardanım.Bu süreç de ancak, Beton Yol projeleri ile başlatılabilir.
Birileri bu projenin zorluğundan ve ekonomik olmayışından söz eder.Örneğin yapım ve onarım maliyeti yüksekmiş.En ilginç olanı; Beton plaklar arasındaki derzlerin, teker gürültüsünü artırıp sürüş konforunu azaltığı savıdır. Buna katılmam olası değil, çünkü maliyeti ne olursa olsun-ki fazla değil-derzlerin neden olduğu bu olumsuzluk, dolgu ile rahatlıkla giderilebilir. Bir diğer yaklaşım; Beton Yol(Rijit) ve Asfalt Yol(Esnek) arasındaki Maliyet karşılaştırılması…Bu karşılaştırmaya göre birbirlerine göre avantajları yok değil. Fakat bana göre; Beton Yolun, yani Rijit(Beton) Kaplamanın, Asfalt yol, yani Esnek(Asfalt) kaplamaya oranla daha avantajlı yanları var. Her şeyden önce Beton Yol ; yüksek trafik hacmini ve trafik ağırlığını kaldıracak direnç ve dayanaklığıyla hareketli yükleri emniyetle zemine aktarma özelliğine sahiptir. Bu da sürüş konforu ve emniyeti açısından gerekli ve önemli bir özelliktir. Ki; Asfalt Yol bu özellikleri kazanabilmesi için;Yüksek kaliteli esnek kaplama ile ‘Beton Asfalt’ haline dönüştürülmektedir. Çünkü Asfalt yol; bükülebilir- eğilebilir(Fleksibıl) oluşu nedeniyle trafik kapasitesi, yük yoğunluğu ve iklim koşulları karşısında olumsuz etkilenerek;tekerlek izi, yığılma ve ondülasyon(Kıvrılı,dalgalı) gibi kalıcı deformasyonlara uğrayabilmektedir. Bunu için yukarıda belirtiğim gibi esnek üst yapının performansını artırmak adına petrol türevi bitümlü bağlayıcılar modifiye(Dış etkilerle değiştirme) edilerek Asfalt karışımlarının rijitliği(Esnekliği giderilmesi) sağlanarak, Betonun stabilitesi, yani defarmasyona karşı direnci artırılmaya çalışılır.
Beton Yol’un böylesi özellikleri olmasaydı; ABD
100 yıl, AB 75 yıldır bu projeyi uygulamazdı. Bizde ise,kapatılan Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü zamanında çok az köy yollarında Beton Yol uygu-lamasına geçildi.. Nedendir bilinmez sonradan da es geçildi…Doğu Karadeniz gibi iklim koşullarında bile o “Beton Yol”’lar yıllardır hizmet veriyor. Fakat onun la ayni zamanda yapılan Asfalt Yollar birkaç kez yenilendi..Özellikle Artvin coğrafyasının köy ulaşım projelerinin vazgeçilmezi Beton yol olmalıdır. Çünkü ekipman ve malzeme kolaylığı bu yörenin engebeli topografik yapısında yol yapımı büyük ivme kazanır..…
Ülkemiz özelinde Beton Yol’un bir önemli avantajı da maliyet unsurundan gelmektedir…Her iki yol yapım sürecinin en önemli olgusu ‘Tesis’ tir.Yani Beton ve Asfalt karışım tesisler. Biz buna mühendis-
likte;İngilizce’de yeteri oranda malzeme üreten santral anlamında “Plentler” diyoruz. Beton Yol plenteri,diğerine oranla daha basit olduğu için,ucuz ve geniş hacimlidir. yerli üretimleri de piyasa da kabul görmektedir. Beton karışımının, bitümlü sıcak karışım üretiminden daha kolay olması nedeniyle kalitenin yakalanması da o oranda kolaydır. Bu da beraberinde emek,zaman ve maliyet avantajlarını getirmektedir. Buna; dünya üretiminde ilk ona giren-betonun en önemli bileşeni- Çimento üretimimizin getirdiği Maloluş avantajlarını eklediğinizde Beton Yol’un daha ekonomik olduğunu görürüz.
……………….
Ben önce “Demiryolcuyum”. Zararın neresinden
dönülürse kârdır mantığıyla da “Beton Yolcu..”… Ama
birileri gibi, siyasi ve ekonomik rant atbaşı, bu nedenle; “Abbas Yolcu!” diyorsanız bilemem.
ŞEVKET ÇORBACIOĞLU GSM: 0506 609 00 32 0312 431 96 88 evesbere@mynet.com
Yazar :Şevket Çorbacıoğlu Yayım Tarihi :19 Şubat 2010 CmaOkunma :2595
Son Yorum Yapılan Köşe Yazıları
Yazar Hakkında
Yeni Üye Kaydı
Giriş Yardımı
Sayfa Başı